top of page

การบริหารจัดการกระบวนการผลิต ด้วยหลักการ Toyota Production System (TPS)



แนวคิดเกี่ยวกับการผลิตแบบ TPS (Toyota Production System)


ระบบการผลิต TPS (Toyota Production System) เป็นที่ยอมรับในอุตสาหกรรมยานยนต์ในด้านของการเพิ่มผลิตภาพ (Productivity) การลดสินค้าคงคลัง (Inventory) การลดปัญหาของเสีย การจัดส่งตรงเวลา รวมทั้งยังเป็นการปลูกจิตสำนึกในการทำงานและการนำมาซึ่งการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง


ดังนั้น ปรัชญาและหลักการพื้นฐานการบริหารการผลิตแบบ TPS จึงเป็นพื้นฐานของการเรียนรู้ที่จำเป็นสำหรับผู้ที่มีแนวความคิด และผู้ที่เริ่มต้นในการนำระบบการผลิตแบบ TPS มาพัฒนาตนเอง และหน่วยงาน ซึ่งโดยหลักการของ TPS นั้นจะประกอบไปด้วย 2 เสาหลัก คือ “การผลิตแบบทันเวลาพอดี” (Just-In-Time) และ เป็นจิโดกะ (JIDOKA) อันเป็นหลักการซึ่งนำมาสู่การลดต้นทุนการผลิตและเพิ่มคุณภาพของสินค้าอย่าง ยั่งยืน


Toyota Production System (TPS) คืออะไร ?


ระบบการผลิตแบบโตโยต้า (Toyota Production System: TPS) คือระบบการผลิตของ TOYOTA ที่มุ่งเน้นการลดต้นทุนการผลิตด้วยการกําจัดของเหลือหรือของส่วนเกินต่างๆจากกระบวนการผลิตมุ่งเน้น ผลิตแต่สินค้าที่ขายได้เท่านั้น เพราะ TOYOTA มองว่าสินค้าที่ผลิตแล้วขายไม่ได้ถือเป็นต้นทุนชนิดหนึ่งด้วย ปรัชญาการผลิตเพื่อไม่ให้เกิดของเหลือหรือของส่วนเกินนี้เองทําให้ TOYOTA สามารถผลิตรถยนต์ได้โดยมี ต้นทุนในการผลิตที่ตํ่ากว่าผู้ผลิตรถยนต์รายอื่น หลักการสําคัญในการลดต้นทุนการผลิตของ TOYOTA คือ Just In Time (JIT) และ JIDOKA




Toyota Production System (TPS) เป็นระบบการผลิตสินค้าและบริหารงานที่พัฒนาโดยบริษัทโตโยต้า ในปี 1950 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิต ลดค่าใช้จ่าย ลดการสูญเสีย และพัฒนาคุณภาพผลิตภัณฑ์ ซึ่งเป็นการปฏิบัติตามแนวคิดของแม่แบบการผลิตแบบได้เร็ว (Just-in-Time) และการบริหารแบบคุณภาพสูง (Total Quality Management)


TPS มีพื้นฐานความคิดที่ต่างกับแบบจำลองการผลิตแบบเดิม โดยเน้นการลดสิ่งที่ไม่จำเป็นออกจากระบบ ลดการสะสมและลดขนาดของสต็อก ลดค่าใช้จ่ายในกระบวนการผลิต และเพิ่มประสิทธิภาพด้วยการปรับปรุงกระบวนการผลิต โดยใช้เทคโนโลยีและเครื่องมือต่างๆ เช่น การทำ Lean Manufacturing, Kaizen, และ Six Sigma เพื่อให้ผลิตภัณฑ์มีคุณภาพสูง และให้บริการลูกค้าได้อย่างรวดเร็วและมีความพึงพอใจ


ระบบการผลิตแบบโตโยต้านั้นมี 4 องค์ประกอบหลัก ๆ ได้แก่

  1. การปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง หรือ KAIZEN

  2. การทำให้เป็นมาตรฐาน หรือ STANDARDIZE

  3. การผลิตแบบทันเวลา หรือ JUST IN TIME

  4. การทำให้เป็นอัตโนมัติ หรือ JIDOKA


ระบบการผลิตแบบโตโยต้าจะทำให้เกิดสภาพ ดังนี้

  1. ได้สินค้าที่มีคุณภาพ (Quality)

  2. ต้นทุนต่ำ (Cost)

  3. ส่งมอบได้ทันเวลา (Delivery)


Jidoka คือ หลักที่ใช้ในการควบคุมคุณภาพ

โดยที่พนักงานและเครื่องจักร สามารถที่จะหยุดการทำงานได้เอง เมื่อสายการผลิตเกิดปัญหาด้วยเครื่องมือ

  1. Andon เป็นป้ายไฟขนาดใหญ่ เพื่อแจ้งให้ผู้เกี่ยวข้องทราบเมื่อเกิดปัญหา

  2. Pokayoke เป็นเครื่องมือในการป้องกันความผิดพลาด


การประยุกต์ใช้ TPS ช่วยให้โตโยต้าเป็นผู้นำตลาดในอุตสาหกรรมยานยนต์ และเป็นแบบอย่างของการบริหารจัดการและการผลิตที่มีประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมมากมายในทั่วโลก

ประวัติศาสตร์และวัตถุประสงค์ของ Toyota Production System (TPS)


Toyota Production System (TPS) เกิดขึ้นในช่วงปี 1950 โดยเป็นการตอบสนองต่อสภาวะทางเศรษฐกิจในญี่ปุ่นหลังจากสงครามโลกครั้งที่สอง ซึ่งสภาวะการเศรษฐกิจอย่างนี้ส่งผลให้ Toyota ต้องหาวิธีเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิตรถยนต์ของตน เพื่อลดต้นทุนการผลิตและเพิ่มผลผลิต


TPS ถูกพัฒนาขึ้นโดยหลายๆ ช่างที่ทำงานในโรงงานของ Toyota โดยเฉพาะ ช่างอายุยืน Taiichi Ohno ซึ่งเป็นผู้พัฒนาแนวคิด Just-in-Time และ Kanban และช่าง Shigeo Shingo ผู้แต่งหนังสือ "A Study of the Toyota Production System" ซึ่งเป็นหนังสือเล่มแรกที่อธิบายระบบการผลิตของ Toyota และเป็นแรงบันดาลใจให้โรงงานอื่นๆ ในญี่ปุ่นและทั่วโลกนำแนวคิด TPS มาใช้ในการจัดการและผลิตสินค้า


วัตถุประสงค์ของ Toyota Production System (TPS)


วัตถุประสงค์ของ Toyota Production System (TPS) คือ การเพิ่มประสิทธิภาพและลดต้นทุนในการผลิต โดยการลดค่าใช้จ่ายในการผลิต ลดสินค้าคงคลัง ลดสูญเสียในกระบวนการผลิต และเพิ่มคุณภาพของผลิตภัณฑ์ โดยใช้หลักการ Lean Manufacturing และ Kaizen เป็นหลักในการปรับปรุงกระบวนการผลิตอย่างต่อเนื่อง โดยมุ่งเน้นในการปรับปรุงกระบวนการทุกขั้นตอนเพื่อให้การผลิตเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ


นอกจากนี้ TPS ยังมุ่งเน้นในการลดการสะสมของสินค้า ลดการเสียหายในกระบวนการผลิต ลดการรอคอยในกระบวนการผลิต และเพิ่มประสิทธิภาพในกระบวนการขนส่งสินค้าด้วย ซึ่งทั้งหมดนี้จะช่วยลดต้นทุน และเพิ่มผลผลิตขององค์กรอย่างมีประสิทธิภาพและความสามารถในการแข่งขันในตลาดได้อย่างมากขึ้น


หลักการและวิธีการทำงานของ Toyota Production System (TPS)

Toyota Production System (TPS) ใช้หลักการ Lean Manufacturing ซึ่งเป็นการจัดการกระบวนการผลิตที่มุ่งเน้นในการเพิ่มประสิทธิภาพและลดการสิ้นเปลือง โดยใช้กระบวนการการผลิตอย่างมีประสิทธิภาพ และมุ่งเน้นในการพัฒนากระบวนการตลอดเวลา เพื่อให้ผลิตภัณฑ์มีคุณภาพสูง ต่อเนื่อง และมีราคาที่เหมาะสมกับตลาด ดังนั้นหลักการทำงานของ TPS จึงมีดังนี้